Tüp bebek nedir?

• Sperm ve dişi yumurta hücrelerinin laboratuar koşullarında birleştirilmesi sonucunda oluşan embriyoların, rahme transfer ilkesine dayanıyor.
• Tüp bebekte yaş sınırlaması getirilmiyor.
• Tedavi maliyeti 2-3 bin dolar arasında değişiyor.
• Çoğul hamileliğin önlenmesi için, istisna durumlar dışında embriyo sayısı 2-3 ile sınırlı tutulmalı.
• Uzmanlar hem bedenen hem de ekonomik anlamda sıkıntıya düşmemeniz için yöntemi 3-4 denemeyle sınırlamanız gerektiğini belirtiyorlar. Ancak literatüre göre 12. denemede hamile kalanlar da var.

Tüp Bebek Tedavisi Nasıl Uygulanıyor?

Yumurtalıkların uyarılması: ilaçlarla yumurtalıklardan çok sayıda olgun yumurta üretilmesi sağlanıyor.

Yumurtaların toplanması: Ultrason yardımıyla ameliyathanede gerçekleştiriliyor. İğne ve iğneye bağlı elektronik pompa aracılığıyla yumurtalar toplanıyor.

Emriyo gelişimi: Yumurtalar toplandığı gün, eşe mastürbasyon yoluyla meni veriyor. Hareketli spermler, toplanan yumurtalarla birlikte vücut ortamına ayarlı özel kaplara yerleştiriliyor.

Embriyo transferi: Gelişen embriyoların kaliteleri değerlendirilerek, uygun sayıda embriyo, transfer kataterinin içine alınıyor. Embriyolar, kateterin ucuyla rahim içine bırakılıyor. Test: 10 gün sonra hamilelik testi yapılıyor.

“Hamilesiniz…” Tüm yaşantınız boyunca alabileceğiniz en güzel müjde bu olsa gerek. Öyle ya, sevginizin ortak meyvesi olan o minik bedeni nihayet mutlulukla bağrınıza basabileceksiniz…

Peki, ya bu cümleyi doktorunuzdan bir türlü duyamıyorsanız?

Üzülmeyin! Çünkü, günümüzde, modem tıp alanında yaşanan gelişmeler, infertilite yani kısırlık sorununa karşı size pek çok çözüm sunuyor. Bu yöntemlerden en sık başvurulanı, hiç kuşkusuz tüp bebek. Ancak, madalyonun öbür yüzünü de unutmayalım; tüp bebek gereksiz yere uygulandığında pek çok sorunu da beraberinde getiriyor! işte, bu sorunlardan yola çıkan uzmanlar, Antalya’da düzenlenen “5. Türk- Alman Jinekoloji Kongresi’nde” tüp bebek yöntemini tüm detaylarıyla ele aldılar.
Ülkemizde çiftlerin yaklaşık yüzde 15′i, “infertilite”, yani kısırlık sorunuyla savaşmak zorunda kalıyor. Günümüzde tıp alanında yaşanan gelişmeler sayesinde, bu çiftlerin yaklaşık yüzde 80′i, tedaviyi kesmedikleri takdirde çocuk sahibi olabiliyor. İnfertilite tedavisi çoğunlukla pahalı, uzun süreli ve sabır gerektiren bir süreci kapsıyor. Ancak ülkemizde bazı merkezlerde, kısırlık tedavisinde tüp bebek yöntemi tek çözüm gibi sunuluyor. Dolayısıyla diğer geleneksel yöntemlerle rahatlıkla çözülebilecek sorunlarda da “tüp bebek” uygulamasına başvuruluyor. Oysa bu yöntem tek çözüm olmadığı gibi, bir seferde maksimum yüzde 30 – 40 civarında hamilelik oranı sağlayabiliyor. Yani, çocuk sahibi olmakta zorlanan çiftlerin yaklaşık yüzde 60′ı, aslında tanısal metotlarla, öncül tedavilerle veya başka yöntemlerle sorunlarına çözüm bulabiliyor. Üstelik bu yöntemlerle çözüme tüp bebek uygulamalarından çok daha ekonomik rakamlarla ulaşılıyor.

Peki, o zaman infertilite sorunu yaşayan çiftlere tüp bebek yöntemi ne zaman uygulanmalı?

Çiftler kendileri için en doğru olan tedavi yöntemini nasıl seçmeli? İşte yanıtları…

Sorun ve çözümü sorgulanmalı

Günümüzde çocuk sahibi olamayan çiftlerin önemli bir kısmı, maalesef kısırlığa yol açan sorunun ne olduğu hakkında yeterli bir bilgiye sahip olamıyor. Bu eksiklik, çoğunlukla, başvurulan tıbbi hizmet birimlerinde kendilerine yeterli zaman ayrılamaması ve sorunlarıyla ilgili açıklamaların yapamamasından kaynaklanıyor. Oysa, tüp bebek yönteminde başarılı sonuç alınabilmesi için yeterince araştırmadan, bilgilenmeden ve sorgulamadan tedaviye başlanmaması gerekiyor. Dolayısıyla çocuk sahibi olmak isteyen çiftler her şeyden önce tedavi
merkezin başarı oranını araştırmaları gerekiyor. Bu da ancak hasta, doktor ve hizmeti veren sağlık kuruluşu arasındaki güçlü işbirliğiyle gerçekleşebiliyor.

Her çifte özel tedavi!

Dikkat edilmesi gereken önemli bir noktada; çifte hangi tedavinin uygulanması gerektiği. Uzmanlara göre; infertilite tedavisinde istenilen sonuca ulaşabilmek için kısırlık sorunu olan her çift kendi özelliklerine göre değerlendirilmeli. Çünkü, bir çiftte son derece başarılı sonuçlar sağlayan yöntem, başka bir çiftte aynı etkiyi sağlayamıyor. Bu, tüp bebek yöntemi için de geçerliliğini koruyor. İşte, bu gerçekten hareket eden uzmanlar, günümüzde her çifte en uygun tanı ve tedavi yolunun bulunmasına yönelik çalışmalar yapıyor. Tedaviye başlamadan önce çiftin yaptırdığı tetkikler, kendilerine uygulanan yöntemler ve bunların kaliteleri, süreleri mutlaka göz önüne alınıyor. Bu değerlendirmelerin ardından çifte, tüp bebek yönteminin uygulanıp uygulanmayacağına karar veriliyor. Tedavi, kısırlık süresiyle, eşlerin aile yapısı ve aile içi ilişkileri, sosyal, ekonomik ve psikolojik faktörleri, diğer tedavilerden aldıkları sonuçlar, hatta yaşadıkları yerin tedavi merkezine uzaklığı göz önüne alınarak planlanıyor. Bu sayede tekrar aynı uygulamalara başvurulmuyor ve buna bağlı maddi, psikolojik kayıplar önleniyor.

Ne zaman tüp bebek?

Tüp bebek pahalı, çoğul veya dış gebelik, düşük gibi riskleri olan bir yöntem. Çiftler, çok çabuk vazgeçip tedaviyi yarım bırakabiliyor. Dolayısıyla tüp bebek tedavisine başlamadan önce uzmanların 2 soruya yanıt aramaları gerekiyor: Kendiliğinden oluşabilecek hamilelik için yeterli zaman tanınmış mı?

Etkinliği gösterilmiş, yan etkileri az, ekonomik olan geleneksel yöntemler uygulanabilir mi?

Doktorların, ancak bu sorulara verdikleri yanıtlardan sonra tüp bebek yöntemine karar vermeleri gerekiyor.

Yaş sınırlaması yok, ancak…

Peki, tüp bebek yöntemi hangi yaştakilere uygulanıyor?

Uzmanlar, bu sorumuza şöyle yanıt veriyor: Tüp bebek yönteminin uygulanmasında herhangi bir yaş sınırlaması getirilmiyor. Hamile kalmasını kesin olarak engelleyen ve gerek medikal gerekse cerrahi yöntemlerle düzeltilemeyen bir sorun söz konusu olduğunda kişinin genç ya da ileri yaşta olması dikkate alınmaksızın tüp bebek yöntemi uygulanıyor.

Bu sorunların neler olduğuna gelince…

Erkeklerde sperm kalitesinin düşük olması, sperm sayısının ciddi derecede az olması ya da hiç bulunmaması, tüp bebek yöntemine başvurma nedenleri arasında yer alıyor. Kadının her iki tüpünün tıkalı olması gibi kendiliğinden hamilelik oluşmasını engelleyecek durumda ya da nedeni izah edilemeyen infertilitede de yine tüp bebek yönteminden yararlanılıyor.
Tüp bebek tedavisinin şeklini ve zamanını belirleyen en önemli etkeni; yumurta sayısı azaldığı için kadının yaşı ve eşlerin tetkiklerinde ortaya çıkan sağlık sorunları oluşturuyor. Genç çiftler başvurduğunda, 35 yaş öncesi hamileliğin oluşumunu engelleyecek ciddi bir sorun yoksa, öncelikle diğer geleneksel yöntemlerin uygulanması gerekiyor. Yoksa çift, tüp bebek yöntemiyle gereksiz yere yıpranıyor ve ciddi oranda maddi kayıplara uğrayabiliyor. Bunun aksine, geç yaşta evlenen çiftlerin diğer yöntemlerden sonuç alamadıklarında, bu uygulamaları defalarca tekrar ederek zaman kaybetmeleri yerine, tüp bebek yöntemine geçiş yapmaları gerekiyor.

Türkiye için durumun ne olduğunu kısırlık tedavisi ve tüp bebek çalışmaları yapan merkezlerin uzmanlarına sorduk.

Kendilerine iki soru yönelttik:

1. Ülkemizdeki erkeklerin sperm oranında bir düşüş var mı? Varsa neye bağlıyorsunuz?

2, Sizce kök hücre tedavisi alternatif bir hamilelik yöntemi olabilir mi?
Uzmanlarımızın verdiği yanıtlar:

ilk uzmanımıza göre; “Tıp dünyası mutlaka başaracaktır”

1. Yıllardır böcek ilaçlarının, J kurşun ve kadmiyum gibi bazı ağır metallerin testisin işlevini bozduğu, çok sıcak ortamlarda çalışan erkeklerin, örneğin ağır metal işçilerinin, uzun yol şoförlerinin ve hamamda çalışanların sperm kalitelerinin bozulduğu biliniyordu. 2003 yılında İtalya’da yapılan araştırmalar sonrasında, çevresel kirliliğin spermi olumsuz etkilediği yönünde yıllardır şüphede kalan fikirler de netleşti. Ayrıca yapılan son araştırmalar, egzoz dumanının sperm hareketlerini azalttığını ve spermde hamileliği sağlayan ileri hareketlilik ile hareket hızını azalttığını ortaya koydu. Devamlı oturur pozisyonda çalışmanın belden aşağıdaki bölgede ısıyı çok artırdığı ve bunun da spermi bozduğu tespit edildi. İşte tüm bu faktörlerin etkisiyle spermlerin sayısında, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yüzyıl öncesine nazaran yaklaşık yüzde 50 azalma var.

2. Günümüzde sperm sayısının düşmesiyle ilgili maalesef çok fazla tedavi seçeneği yok. ilaçlar ve ameliyatlar genellikle başarısız oluyor. Bu nedenle tüp bebek merkezimize başvuran çiftlere aşılama veya mikroenjeksiyon yöntemlerini uyguluyoruz. Henüz bilimsel araştırma düzeyinde olan bu tedavi yöntemi bizi heyecanlandırıyor. Çünkü bundan 25 yıl önce bile tüp bebeğe hayal diye bakıyorduk. Ancak şimdi tüp bebek konusunda çok başarılı çalışmalar gerçekleştiriliyor. Dolayısıyla kök hücre tedavisiyle ilgili araştırmalar başarıyla tamamlanırsa ki tıp dünyası bunu mutlaka başaracaktır, spermsiz doğumun ileride alternatif bir yöntem olacağını düşünüyorum.

İkinci uzmanımıza göre; “Bir şey söylemek için çok erken”

1. Son yıllarda, kısırlık nedeniyle tüp bebek merkezimize başvuran çiftlerde artış var hiç kuşkusuz. Ancak bunun
nedenini sperm sayısının azalmasına bağlayamayız. Ben bu artışı, tedavi fiyatlarının düşmesi, insanların bilinçlenmesi ve bu tür tüp bebek merkezlerin artık daha rahat ulaşılabilir durumda olmasına bağlıyorum. Sperm sayısının düştüğünü savunanlar olsa da, bunun tam tersini düşünenler de var. Dolayısıyla tıp dünyasında ortak bir karar olduğunu söylemek yanlış olur. Örneğin Singapur’da yapılan çalışmalarda sperm sayısında düşüş tespit edilmemişken, Yunanistan’da ise erkeklerin spermlerinde azalma olduğu belirlenmiş. Amerika’da gerçekleştirilen araştırmalar da sperm sayısında bölgesel farklılıkların mevcut olduğunu ortaya koyuyor. Bu da bize sperm sayısında ırk, mevsim, coğrafi bölge ve meslek grubunun etkili olduğunu gösteriyor.

2. Kök hücre tedavisi henüz araştırma safhasında. Şu an bir şey söylemek için çok erken.

Üçüncü uzmanımıza göre; “Kök hücre tedavisinin sakıncaları olabilir”

1. Çevre kirliliği, hayat şartlarının yarattığı stres gibi etkenler, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de sperm sayısının düşmesine yol açıyor. Dolayısıyla tüp bebek merkezlerine başvuran çiftlerin sayısında artış gözleniyor. Ancak merkezlere başvuran erkeklerin sayısındaki artışın bir başka önemli nedeni de, artık bu konuda utangaçlık duygusunun ortadan kalkması. Eskiden kısırlık sorunu erkekten kaynaklandığında hasıraltı ediliyordu. Günümüzde ise erkekler bilinçlendiği için artık utanmıyor ve tedavi olmak için hemen bir doktora başvuruyor. Menisinde spermi olmayan erkeklerin testislerinden sperm bulup, mikroenjeksiyon yöntemiyle hamilelik elde edilebiliyoruz. Ancak testisinde de sperm yoksa, bu konuda yapabileceğimiz bir şey maalesef yok.

2. Kök hücre tedavisi ise çok yeni bir yöntem ve henüz bilimsel deney aşamasında. Sonuçları hakkında elimizde yeterli veri yok. Bu yönteme ilerisi için potansiyel bir yenilik olarak bakmamız, ancak çok fazla da bel bağlamamız gerekiyor. Çünkü yöntemin tıbbi açıdan sıkıntıları var. Örneğin kök hücre tedavisiyle doğacak bebeklerin ileride ne gibi problemlerle karşılaşabileceğini bilmiyoruz.

Dördüncü uzmanımıza göre ise; “Umut veren bir gelişme”

1. Hava kirliliği ve egzoz dumanının, özellikle erkeklerde sperm faaliyetlerini azalttığı ve hatta durdurduğu biliniyor. Bir başka sorun da, hormonlu besinler. Fazla tüketilen hormonlu besinler, özellikle etler, erkekte östrojen hormonunu artırarak sperm faaliyetlerini baskılayıcı rol oynuyor. Bunların yanı sıra manganez, civa ve kurşun atıklarıyla, kirlenen denizlerden temin edilen midye ile karides gibi kabuklu mahsuller ve yağ dokusu fazla olan somon balığında bu gibi atıklar depolanıyor. Dolayısıyla bu tür besinler sık yenildiğinde sperm sayısını olumsuz yönde etkiliyor. Ayrıca dar pantolonlar spermin oluşmasıyla ilgili hücrelere baskı yaparak sorun yaşanmasına neden olabiliyorlar. Çağımızın bir başka sorunu da, stres. Yoğun yaşam temposu arasında stresin etkisi altında kalan erkeklerde zamanla psikolojik bozukluklar gelişebiliyor. İşte bu noktada kullanılan antidepresanlar da yine sperm faaliyetlerini azaltan etkenler arasında yer alıyor.

2. Tüm dünyada klonlamanın önü kapandığı için, bilimadamları kök hücrelerinin sperme dönüştürülmesi için çalışmalar yürütüyorlar. Kök hücre, vücudun birçok dokusunda bulunup her türlü hücreye dönüşebilme özelliğine sahip. Bu özellik, kök hücrelerin sperme dönüşebilme olanağını sağlıyor. Önemli olan, bu kök hücrelerin sperm yerine kullanılabilmeleri sırasında meydana gelebilecek birtakım zorluklarla başa çıkmak. Yani, kromozom sayısının yarıya indirilmesi, yaşatılabilmesi ve sperm yerine yumurtayı dölleyebilme kapasitesinde ne denli başarılı olunabileceği önemli. Bilimsel çalışmalar sonucunda belki de yakın gelecekte sperme ihtiyaç kalmadan çiftler çocuk sahibi olabilecekler”

Türkiye’de her 100 çiftten yaklaşık yüzde 15′inde kısırlık sorunu olduğunu biliyor muydunuz? Ülkemizde 10 milyon çift olduğu varsayılırsa, kaba bir hesapla 1.5 milyon çiftin çocuk sahibi olamama sorunuyla karşı karşıya olduğunu söyleyebiliriz. Uzmanlara göre, son yıllarda ülkemizdeki tüp bebek merkezlerine başvuran kısırlık vakalarının büyük çoğunluğunu “erkek infertilitesi” oluşturuyor, istatistiksel veri olmamakla birlikte kısırlık sorunuyla tedaviye başvuran çiftlerin yüzde 40 – 50′sinde sperm azlığı dikkat çekiyor.  Bilimsel çalışmaları yürüten uzmanlar, yakın gelecekte spermsiz hamileliğin mümkün olabileceğini müjdeliyor. Hatta kök hücre tedavisinin bu konuda büyük umut kaynağı olduğunu söylüyorlar. Biz de kısırlıkla ilgili tartışılan son gelişmeleri, uzmanımıza sorduk.

Sperm sayısı düşüyor!

Dünyada yapılan çok sayıda araştırma, modern yaşamın erkeklerin sperm sayısının azalmasına yol açtığını ortaya koyuyor.  Uzmanlar günümüzde sperm sayısının giderek azaldığına, hatta pek çok erkekte “Azoospermi” olarak adlandırılan, menide hiç sperm bulunmaması durumunun oldukça yaygın görüldüğüne dikkat çekiyor.

Peki ama sperm sayısının düşmesinde hangi faktörler rol oynuyor?

Sigara, alkol, çevre kirliliği zararlı!

Uzmanımız, aşırı sıcağın, sperm sayısının azalmasında önemli bir rol oynadığına dikkat çekiyor. Dolayısıyla özellikle hamam ya da fırın gibi çok sıcak ortamlarda çalışan erkekler sperm sayılarının azalması riskiyle karşı karşıya kalıyor. Çocuk yaşta geçirilen kabakulak veya inmemiş testisin de sperm sayısındaki düşüşle yakından ilgisi bulunuyor. Çevre kirliliği de spermin azalmasında önemli rol oynuyor. Örneğin egzoz gazları spermi olumsuz etkileyen faktörlerin başında geliyor. Kirli denizlerde bulunan kabuklu deniz ürünlerini çok tüketen kişilerde sperm oranları ciddi oranda düşüyor. Aynı zamanda sigara kullanımı ve alkol tüketimi de yine sperm sayısını azaltan faktörler arasında yer alıyor. Bunların yanı sıra hormon kullanılarak yetiştirilen hayvanlardan elde edilen beyaz ve kırmızı etler de, erkek vücudunda kadınlık hormonu olan östrojene dönüşüyor. Östrojen de sperm üretimi üzerinde olumsuz etki yapıyor.

Biz de Uzmanımıza soruyoruz, “Bu soruna karşı etkili bir tedavi yöntemi var mı? Menisinde spermi olmayan erkekler de çocuk sahibi olabiliyorlar mı?”
Tedavi seçenekleri var ama..,
Umut kök hücre tedavisinde
Uzmanımız sperm sorunu nedeniyle çocuk sahibi olamayan çiftlere müjdeyi veriyor: “Belki de yakın bir gelecekte vücuttan alınan kök hücreler sperme dönüştürülebilecek.” Kök hücreler vücudun birçok dokusunda bulunup, her türlü hücreye dönüşebilme özelliğine sahip. İşte günümüz bilimadamlarının üzerinde durduğu konulardan biri de, kök hücrelerin spermi olmayan erkeklerde nasıl kullanılabileceği. insan hücresinde 46 kromozom bulunuyor. Yani, kadından gelen yumurtayla erkekten gelen sperm, 23′er kromozom birleşip 46 kromozomlu bir hücreyi oluşturuyor. Bilimadamları da insan vücudundan alınan kök hücrenin sperm yerine kullanılabilmesi için çalışmalarını yürütüyor. Bu noktada yaşanan en büyük sorun ise kromozom sayısını yarıya indirebilmek. Bir başka önemli nokta da hücrelerin kromozomları yarıya indikten sonra yaşatılabilmesi ve sperm yerine kullanıldıkları zaman yumurtayı dölleyebilmesi. Bilimadamları şimdi bu sorunlar üzerinde yoğun araştırmalar yürütüyor.
Menisinde yeterli sperm bulunmayan ya da spermi olmayan erkekler de çocuk sahibi olabiliyor. Ancak erkeklerde sperm sayısını ve hareketlerini artırmak için yapılan tedavilerde önemli bir başarı sağlanamıyor. Menisinde sperm bulunmayan erkeklerde testislerden biyopsi alınıyor. Biyopsiden hareketli sperm hücreleri tespit edilip yumurtanın içine mikroenjeksiyon yapılıyor. Ancak bu noktada uzmanları önemli bir sorun bekliyor, çünkü erkeklerinin yarısının testislerlnde canlı sperm bulunamıyor. Bu da çiftin çocuk sahibi olma umutlarını bir anda yok ediyor.

Tüp bebek tedavisinde erkek kısırlığı düşünülürse sağlıklı spermlerin önemi anlaşılmış olur.

Sağlıklı spermler için;

• Sigara ve alkol gibi sperm kalitesini bozan etkenlerin kullanımından uzak durun.
• Sauna gibi sıcak ortamlarda sık sık bulunmak, testisteri ve spermleri olumsuz yönde etkiliyor. Dolayısıyla aşırı sıcak ortamlardan kaçının.
• Sürekli oturmanız gereken bir işiniz varsa slip tarzı çok sıkı iç çamaşırlar yerine, boxer şeklinde testisleri sıkıştırıp ısıyı bozmayacak çamaşırlar giyin.
•Hormonlu besinleri tüketmemeye özen gösterin.

Erkek kısırlığında sperm sayısı azlığında, örneğin mililitrede 5 milyondan az spermi olan erkeklerde, Y kromozomundaki silinme oranı yüzde 15 civarındayken bu oran azoospermlerde, yani menide hiç sperm çıkmayan grupta yüzde 20 civarında seyrediyor. Menisinde sperm bulunmayan hastalarda Y kromozomundaki silinmelere bakılarak testiste sperm bulunup bulunmayacağı öngörülebiliyor. Örneğin AZFc bölgesinde silinme olan hastalarda testiste sperm bulma İhtimali yüzde 50- 75 iken AZFb bölgesinde tam olarak silinme olması durumunda testiste sperm bulma ihtimali O.Y kromozomu uzun kolundaki delesyonları saptamak için multipleks PCR yöntemi kullanılıyor.

Uzmanımız, bu bilgiler ışığında tüp bebek uygulaması sırasında testisten sperm elde etmeden önce hastayla sperm bulma ihtimalinin birlikte değerlendirildiğini belirterek, “Bu test sayesinde hastanın tedaviden beklentisi doğru bir şekilde yönlendirilmiş oluyor. Y kromozom mikrodelesyonu bulunan hastalar bu genetik yapı bozukluğunu doğacak erkek çocuklarına da aktarablilyor ve bu çocuklar da ileride infertilite oluyor. Dolayısıyla bu genetik anomalinin tanınması çok önemli.”
Sonuç olarak Y kromozom analizi, menisinde sperm çıkmayan veya meni sayısı 5 milyondan az olan hastalarda mikroenjeksiyon öncesi öneriliyor.
Kistik fibrozise ait gen tayini:

Doğumsal olarak testisten sperm taşıyan kanalların iki taraflı yokluğu ile kistik flbrozis hastalığı arasında güçlü bir ilişki var. Bu nedenle doğumsal olarak testisten sprem taşıyan kanalların İki taraflı yokluğu durumunda hastaların çocuk sahibi olmadan önce bu genin mutasyonları yönünden değerlendirilmesi gerekiyor Uzmanımıza göre bu hastaların partnerleri yüzde 4 oranında taşıyıcı olabilecekleri için doğacak çocukların ölümcül bir kalıtsal hastalık olan kistik fibrozise yakalanmamaları adına mutlaka genetik açıdan incelenmesi gerekiyor. Genlerde sorun saptandığı takdirde, embriyoya sağlıklı genler transfer ediliyor.

Kök hücre tedavisi

Uzmanımız, kök hücre tedavisinin tıpta her alanda olduğu gibi androlojide de yerini aldığını söylüyor. Kök hücreler uzun bir süre bölünebilmeleri, kendilerini yenileyebilmeleri, özelleşmemiş olmaları ve herhangi bir hücreye dönüşebilmeleri yetenekleri ile eşsizler. Embriyonik veya erişkin tipte olan kök hücreleri klonlama, doku yerine koyma ve tedavi amacıyla kullanılabiliyorlar. Embriyonik kök hücreler androlojide de üremeye yönelik olarak da kullanılmaya çalışılıyor. Sperm kök hücreleri kendini yenileyen popülasyonları ve genetik olarak bir sonraki jenerasyona geçmeleri ile var olan tek erişkin kök hücresi. 1994-96 yıllarında farelerde sperm kök hücrelerinin nakli yapıldı. Bu da, kanser nedeniyle kemoterapi gören hastalarda kendi hücrelerinin kemoterapi öncesi alınıp tedavi sonrası geri transferi ile üreme kapasitesinin korunması ihtimalini doğurdu. Bu konulardaki çalışmalar henüz emekleme aşamasında olsa da büyük gelecek vaat ediyor. Günümüzde artık kanser nedeniyle tedavi görecek hastalarda gelecekte olacak bilimsel gelişmeler göz önüne alınarak testiküler dokunun dondurularak saklanması önerilmeye başlandı. Henüz deneysel aşamada olan kök hücre çalışmalarından başarılı sonuç elde edilirse, yakın bir gelecekte hiç spermi olmayan erkekler de çocuk sahibi olabilecek ve böylelikle kısırlık tarihe karışacak!

Kısırlık sorunu yaşayan çiftler çocuk sahibi olabilmek İçin tedavideki tüm gelişmeleri umutla takip ediyorlar. Biz de, erkek kısırlığının tedavisindeki son gelişmeleri uzmanlara sorduk. Uzmanlarımız son yıllardaki gelişmeler sayesinde erkek infertillteslnde oldukça basit.

Modern yaşam kısırlığı etkiliyor mu?;

Çağımızda çevre kirliliğinin artması, stres, yoğun iş temposu, sigara tüketiminin artması gîbi faktörler sperm üretimini olumsuz yönde etkiliyor.

Kimler risk altında ?

Bazı meslek gruplarında sperm üretiminde yetersizlik olabiliyor. Özellikle yüksek ısı altında çalışan fırıncılar, kimya endüstrisi işçileri, nükleer santralde çalışanlar, plastik ve lastik yapımında görev yapanlar, yüksek sese maruz kalanlar, tarım ilaçlama ve üretiminde çalışanlar ve işi gereği sürekli oturmak zorunda kalan erkekler risk altındalar.

İlaçlar kısırlığa yol açıyor mu?

Bazı ilaçlar testisi olumsuz yönde etkileyerek kısırlığa neden oluyor uzmanlar göre. Bu ilaçların başında ise kanser tedavisi için kullanılan kemoterapi geliyor. Kemoterapi ilaçları sperm hücrelerini öldürüyor. Radyasyon tedavisi gören erkeklerde uygulama dozu yüksekse, spermlerde hücre hasarı meydana geliyor. Bunların yanı sıra, mide ülseri tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar da sperm sayasını düşürüyor erkeklerde kısırlık nedeni olabiliyor.

Erkek kısırlığı genetik mi?

Eğer hastada kromozom anomalisi varsa, bu babadan oğula da geçiyor. Eğer genetik bir bozukluk söz konusu değilse, kısırlık tedavisi ile baba olan bir erkeğin çocuğunda aynı sorun yaşanacak diye bir şey yok.
Özellikle mikro tese yöntemi, artık testisinde hiç spermi bulunmayan erkeklerin de yüzünü güldürüyor!

1. Mikroskopla sperm avı

MERAK EDİLENLER
Tüp bebek yöntemlerine geçilmesi gereken çiftlerde erkek eğer normal yollarla verdiği menide tüp bebek yöntemi için yeterli sayıda sperm sağlayamıyorsa testisten sperm alınması gerekiyor. Ancak kısırlık sorunu yaşayan erkeklerin yüzde 10′unun testisinde hiç sperm bulunamıyor. Günümüzde geliştirilen modern teknikler sayesinde artık menisinde sperm olmayan erkeklerin de çocuk sahibi olma şansları var. Günümüzde erkek kısırlığının tedavisinde kaydedilen en önemli İlerleme de, testisten sperm elde etme sırasında mikroskop kullanılması. Menisinde sperm çıkmayan erkeklerin testisinde sperm üretimi yeterli değilse testisten cerrahi yöntemlerle sperm arayıp bulmak söz konusu. Bu yöntem daha önce çıplak gözle yapılırken son yıllarda mikroskop altında yüzde 20-25 büyütme ile gerçekleştiriliyor. Mikroskop altında sperm içeren kanalcıklar daha beyaz ve geniş gözüküyor. Bu yöntemde testisten alınan doku daha az olduğu İçin testisin damarlarına daha az zarar veriliyor.Uzmanımıza göre yöntemin bir diğer avantajı da testisten sperm bulunamayan grupta bile yüzde 25 oranında sperm bulma şansını sunması. Uzmanımız da bu yöntemle elde edilen testis dokusunun embriyolog tarafından özel bir şekilde incelendiğini belirterek şunları söylüyor: “Embriyolog da titizlikle dokuda sperm arıyor. Yapılan incelemeler sonucunda hücrelerde sperm bulunursa ya hemen mikroenjeksiyon yöntemine başvuruluyor ya da spermler daha sonra kullanılmak üzere donduruluyor”
Mikro tese yöntemiyle testisinde sperm üretimi az olan grupta yüzde 75, sperm üretiminin duraksadığı grupta yüzde 50 ve biyopside testiste üreme hücrelerinin saptanamadığı grupta ise 25-30 oranında sperm elde etme şansı var. Ayrıca gelişen bu yöntemler sayesinde testisier sperm elde etme sırasında daha az zarar görüyor. Uzmanlarımız, günümüzde erkek kısırlığının tedavisine yönelik bir başka önemli gelişmenin de genetik testler olduğunu belirtiyorlar.

2. Genetik testler

Üroloji uzmanları menisinde hiç spermi olmayan bir erkeğe üç genetik testin uygulanması gerektiğini belirtiyor:

1 – Seks kromozomları tayini

2 – Y kromozomunda silinmelerin tayini,

3 – Vaz Deferenslerl (Testisin sperm taşıyan kanalları) elle muayenede tespit edilemeyen hastalarda kistik fibrozls hastalığına ait gen farklılaşmalarının tayini.

Bu testlerde genetik bir bozukluk saptandığı takdirde, embriyoya sağlıklı spermler transfer ediliyor. Böylece çiftlerin sağlıklı bir çocuğa sahip olmaları sağlanıyor.
a- Seks kromozomları tayini: Erkek kısırlığının tedavisindeki önemli bir gelişme, spermlerin taşıdıkları genetik yükün sağlıklı olup olmadığını belirleyen tanı metotları. Özellikle azospermik, bir başka deyişle menisinde sperm hücresi bulunmayan erkeklerde genetik bozukluk söz konusu olabiliyor. Uzmanımız, günümüzde geliştirilen ve uygulaması son derece kolay olan bir test ile erkeğin kromozom yapılarının kontrol edilebildiğini belirterek, “Böylelikle erkekte genetik bir hastalık olup olmadığı tespit edilebiliyor” diyor.

Bu genetik hastalıklar içinde tıp dünyasında en çok bilineni ise Klinefelter Sendromu. Sağlıklı erkeklerde 46 XY, kadınlarda 46 XX şeklinde kromozom yapısı mevcut. Klinefelter Sendromu’nda ise erkeklerde 47 XXY şeklinde bir X daha fazla bulunan genetik yapı var. Uzmanımız, bunun da erkeklerde azospermiye, bir başka deyişle menisinde hiç spermin olmamasına yol açtığını söylüyor. Klinefelter sendromu gibi genetik hastalıklar doğacak olan erkek çocuğuna da geçebileceği İçin, azospermlk baba adaylarına kromozom tayini yapılması son derece önemli, b- Y kromozomunda genetik silinmelerin tayini: Y kromozomunun uzun kolundaki bazı bölgeler sperm yapımı ile İlişkili. Burada sperm yapımı İle ilgili olarak AZFa, AZFb ve AZFc olmak üzere başlıca üç bölge bulunuyor.

Uzmanlar, son birkaç yıl içinde kısırlık nedeniyle ürologa başvuran erkeklerin sayısının arttığına dikkat çekiyor. Bu sorun yüzünden tüp bebek merkezlerine başvuran erkeklerin sayısında ülkemizde de büyük bir artış var. Tedavi edilemez gözüyle bakılan erkeklerin yüzde 80′e yakını çocuk sahibi olabiliyor. Biz de geri kalan yüzde 20′lik kısma neler oluyor, kısırlık tedavisinde erkekler öncelikle hangi uzmana başvurmalı ve doğru tedavi hangisi sorularının cevapları için erkek kısırlığını masaya yatırdık..

ERKEK KISIRLIĞININ NEDENLERİ

• Menide sperm hücresi olmaması
• Erkek yumurtalığının sperm üretememesi
• İnmemiş testis
• Fıtık ve mesane ameliyatları
• İletim kanallarının tıkalı olması
• Geçirilmiş travma
• Ergenlik döneminde geçirilen kabakulağa bağlı testis iltihaplanması
• Hormon eksikliği
• Varikosel
• Çevresel kirlilik
• Cinsel yolia geçen hastalıklar
• Çok sıcak banyo ve sauna
•Testis kanseri
•Uzun süre oturma gerektiren meslekler

Ülkemizde evli her yüz çiftten 10-15′i kısırlık sorunuyla karşı karşıya. Kısırlığın yüzde 30′u erkeklerden, yüzde 50′si ise kadınlardan kaynaklanıyor. Çocuk sahibi olamayan çiftlerin yüzde 15 -20′sinde her iki tarafta da sorun tespit ediliyor. Son yıllarda, endüstri ve inşaat sektöründeki büyüme, sigara tüketimindeki artış, çevremizdeki gürültü ve ısı artışı, iş ortamında aşırı yorulma ve stres gibi pek çok faktöre bağlı olarak erkeklerin kısırlık oranında da artış görülüyor. Uzmanlar, geçmiş yıllarla karşılaştırıldığında, kısırlık nedeniyle ürologa başvuran hasta sayısının gün geçtikçe daha çok arttığına dikkat çekiyor. Ayrıca ürologa yapılan başvuru sayısındaki artışı, erkeklerin bilinçlenmesine de bağlıyorlar. Çünkü çok değil bundan birkaç yıl öncesine kadar Türk erkekleri sorunun kendilerinden kaynaklandığını kabul etmeyip, eşlerinin kısır olduğunu ileri sürme eğilimindeydiler.
Günümüzde ise erkekler eşleriyle birlikte doktora başvurmaktan ve bu uğurda gerekirse bıçak altına yatmaktan bile çekinmiyorlar. Erkeğin sorununu kabullenmesi ve eşine destek vermesi de kısırlık tedavisini kolaylaştırıyor. Şimdilerde erkek kısırlığındakl en büyük sorun ise döllenme için testiste hiç sperm bulunamaması. Ancak tıp son yıllardaki gelişmeler sayesinde hiç spermi olmayan erkeklerin bile baba olma şansını yüzde 50 oranında arttırıyor. Kök hücre gibi geleceğin tedavileri de kısırlık sorununun çözümünde umut veriyor. Artık vücuttan alınan kök hücrelerin sperm yerine kullanılması gündemde.
Tüm bu gelişmeleri gözardı etmeden, bu kez olaya biraz da tersten bakmak istedik. Erkeklerde kısırlık tedavisinden sonuç alınamamasının altında hangi etkenler yatıyor, çocuk sahibi olamayan erkekler öncelikle androloji uzmanına mı başvurmalı? Yüzde 80′lik bir kısımda başarı sağlanırken geri kalan yüzde 20 tamamen mi başarısız oluyor? Başarısızlığın ardında yanlış tedaviler mi yatıyor?

HANGİ UZMANA BAŞVURMALI?

Uzmanımıza göre, çocuk sahibi olamayan erkekler, tedavi için önce üroloji uzmanlarının kapısını çalmalı. Çünkü, üroloji uzmanları kısırlık tedavisi konusunda temel eğitimi alıyor, hastaların genel değerlendirmelerini ve temel tedavilerini yapıyorlar. İleri bilgi ve beceri gerektiren durumlarla karşılaşıldığında ise üroloji uzmanları hastalarını androloji konusu ile daha yoğun olarak ilgilenen ve daha geniş bilgi birikimine sahip olan meslektaşlarına yönlendiriyorlar. Erkek faktörü üroloji uzmanları tarafından değerlendirilirken, kadın faktörünün de eş zamanlı olarak infertilite konusunda uzman bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından kontrolden geçmesi gerekiyor. Uzmanımız, kısırlığa yönelik tedavilerin artık ülkemizde de gelişmiş ülkelerdeki gibi büyük tüp bebek merkezlerinde yapıldığını belirtiyor. Bu tüp bebek merkezlerin çatısı altında infertilite konusunda uzman kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile üroloji uzmanları beraber çalışıyorlar. Üroloji ve kadın doğum birimleri arasındaki işbirliğinin artmasıyla birlikte tedavi başarısı da giderek artış gösteriyor.

DOĞRU TEDAVİNİN AŞAMALARI

Erkek kısırlığında öncelikle nedenin araştırılması ve saptanan sebebin ortadan kaldırılması temel tedavi prensibini oluşturuyor. Muayenenin ilk aşaması ise erkeğin çocukluk çağından itibaren geçirdiği hastalıklar ve travmalar varsa, bunlar hakkında detaylı bir şekilde bilgi almak. Erkeğin genel sağlık öyküsünün değerlendirilmesinin yanı sıra, fizik muayene, hormon tetkikleri, en az 2 sperm incelemesi sonrasında uygulanacak olan tedavi açısından planlama yapılıyor. Uzmanımıza göre bundan sonra erkeğe tedavi amaçlı bazı cerrahi girişimler önerilebileceği gibi, doğrudan yardımcı gebelik yöntemlerinden yararlanması da tavsiye edilebiliyor. Erkeklerin en çok merak ettikleri konulardan biri ise, ne zaman cerrahi müdahaleye başvurulduğu. Bakın uzmanlar bu sorumuza nasıl yanıt veriyor…
Erkek faktörünün değerlendirilmesinde düzeltilebilir bozukluklar saptanabiliyor. Bu bozuklukların başında varikosel, yani testis damarlarının genişlemesi ve spermi taşıyan kanalların tıkanıklıkları geliyor. Uzmanımız, tüp bebek girişimlerinden önce bu bozuklukların giderilmesinin spontan hamileliği sağlayabildiğini belirtiyor. Aynı zamanda sperm parametrelerini iyileştirmesi sayesinde spontan hamileliğin elde edilemediği vakalarda da daha ucuz olan tüp bebek yönteminin seçilmesini sağlıyor veya tüp bebek yönteminin başarısını arttırıyor. Ancak her varlkoselli hastada varikosel cerrahisi yapılması gerekmiyor. Operasyona uygun hastaların seçiminde semen analizi, testis volümleri, varikoselln derecesi ve FSH düzeyleri ürologlara yol gösteriyor.

BAŞARISIZ TEDAVİLER…

AĞIR FAKTÖRLER NEDENİYLE…

Uzmanımıza göre erkek kısırlığında tedavinin başarısını olumsuz yönde etkileyen iki önemli faktör var.

Uzmanımıza göre erkek kısırlığında İnfertilite tedavisinden başarılı sonuç alınamamasının nedenleri:

1- Testlste sperm bulunmaması: (Günümüzde bu sorun karşısında bile testislerde mikro tese yöntemiyle bile yüzde 25 oranında sperm bulunabiliyor.)

2. Y kromozomlarındaki sorunlar.

TEDAVİDE YAPILAN YANLIŞLAR NEDENİYLE

Uzmanımıza göre nedeni belli olan erkek kısırlığında ilaç tedavisinden yarar sağlanabiliyor. Bunun aksine, nedeni bilinmeyen erkek kısırlığında İlaçlardan medet ummak son derece yanlış . Çünkü, bu durumda tedaviden başarılı sonuç alınamadığı gibi zaman kaybı nedeniyle kadının yaşı ilerleyerek hamile kalma şansı azalıyor. Erkek kısırlığının tedavisinde yapılan ikinci büyük yanlış İse, hafif varikosel durumda cerrahi yönteme başvurmak. Uzmanımız, ağır vakalarda oldukça yarar sağlayan cerrahi tedavinin hafif olgularda kısırlık sorununun çözülmesinde etkili olmadığını söylüyor. Bu durumda infertil sorunu yaşayan erkek gereksiz yere ameliyat edilmiş oluyor.

Tüp bebek uygulamasında başarılı olunmadıysa…
Çiftler herhangi bir sebepten dolayı tüp bebek yönteminden başarılı sonuç alamadılarsa onlar için uygulanacak 3 farklı yöntem vardır. Bunlar; Preimplantasyon Genetik Tanı (PGT), Ko-Kültür (Yapay rahim) ve HLA-G5 uygulamasıdır.

Preimplantasyon Genetik Tanı (PGT) :

Bebek isteyen çiftlerin dışında, bazı genetik bozukluklara bağlı olarak bebek sahibi olamayan veya sağlıklı bebek sahibi olmak isteyen çiftlere tüp bebek tekniklerinin son gelişmelerinden biri olan PGT yöntemi uygulanır. PGT ile sadece genetik olarak sağlıklı olan embriyolar seçilir ve anne rahmine transfer edilir. Böylece sağlıklı bebeklerin dünyaya gelmesi amaçlanır. Bu yöntem, tüp bebek uygulamalarında elde edilen embriyoların genetik bozukluklar açısından değerlendirilmesine olanak tanır. Pre-lmplantasyon genetik tanı amacıyla embriyo hücresine biyopsi yapılır. Tecrübeli ellerde yapılacak bir biyopsi işleminin, oluşacak bebeğe hiçbir zararı yoktur. Bu yöntemde öncelikle tüp bebek tedavisi planlanır ve yumurtlama tedavisi ile yumurtalar geliştirilir. Elde edilen yumurta hücrelerine sperm hücreleri mikroenjeksyon ile zerk edilir. Elde edilen embriyolardan bir veya iki hücre özel yöntemle alınır ve genetik inceleme yapılır. Sağlıklı olan embriyolar daha sonra rahim içine transfer edilir. Sonuçta taranan hastalıklar açısından sağlıklı olan embriyolardan sağlıklı bebekler dünyaya gelir.
Hangi durumlarda uygulanır?
• Tekrarlayan tüp bebek başarısızlığı durumlarında PGT’ye başvurulur. Çünkü bunun altında yatan sebep embriyolarda bulunan genetik hatalar olabilir. Bu gibi durumlarda çiftlere PGT uygulaması önerilir.
• Bilimsel çalışmalar, 37 yaşından sonra kadın yumurtalarında genetik bozukluk olma olasılığının arttığını gösteriyor. Bu nedenle ileri yaşta PGT’ye başvurulabilir. PGT uygulaması ile genetik bozukluk taşıyan embriyoların anne rahmine konma olasılığı düşer ve hamilelik döneminde genetik bozukluğa bağlı zorunlu kürtaj durumu ortadan kalkar. Bu da kadını psikolojik travmadan korur.
• Ailede hastalıklı bir çocuğun tedavisinde bazen son çare doku uygunluğu olan bir bebekten alınan kordon, kök hücre veya kemik iliği nakli olabiliyor. Talasemi, orak hücreli anemi, hemoglobinopati, lösemi gibi kan hastalıklarında PGT ile doku uygunluğu olan embriyolar seçilir ve elde edilen hamilelikler ile hem sağlıklı bir bebek sahibi olunur hem de hastalıklı olan kardeşin hayatı kurtarılabillr.
• Anne veya baba adayında sayısal veya yapısal genetik bozukluklar tespit edilirse önerilir. Böylece genetik bir hastalığı olan kişilerin çocuklarının genetik olarak normal olması sağlanabilir.
• Tekrarlayan düşük hikayesi olanlara da PGT tavsiye edilir, Çünkü tekrarlayan düşüklerin altında genetik bozukluklar olabilir. PGT uygulaması ile doğru embriyo seçerek düşük riski ortadan kaldırılabilir.
• PGT yöntemi, örneğin X kromozomuna bağlı ortaya çıkan hastalıklarda cinsiyet tayini yapılarak sağlam embriyoları transfer etme imkanı verir.

Ko-Kültür (Yapay rahim)

Ko-Kültür daha çok yapay rahim olarak bilinir. Reglin 21. günü rahim içinden ufak bir doku örneği alınır ve laboratuar koşullarında sağlıklı bir şekilde üretilerek yapay bir rahim içi dokusu oluşturulur, embriyolar bu doku içinde büyütülür. Bu uygulama sırasında kadının kendi rahim içi (endometrium) hücreleri kullanıldığından sarılık, AİDS ve diğer riskli durumlar dışlanabilir. Yaklaşık 5 gün sonra da embriyo rahim içine nakledilir. Yapay rahim içi uygulaması, tekrarlayan tüp bebek tedavilerine rağmen, hamile kalamayan, embriyoları yavaş veya kötü gelişim gösteren çiftlerde uygulanan bir yöntemdir. Standart tüp bebek uygulamalarında embriyoların laboratuar ortamında gelişimi sentetik, kimyasal olarak desteklenir. Yapay rahim uygulamasında İse anne rahminden alınan bu dokuların embriyoları besleyici özelliklerinden yararlanılır. Rahim dokuları embriyonun anne rahmine tutunması için gerekli bazı proteinlerin üretilmesini sağlıyor. Bu sayede tekrarlayan başarısızlık aşılmaya çalışılıyor. Böylece proteinler yönünden oldukça zengin olan ko-kültür sıvıları İçerisinde bulunan büyüme faktörleri ve besleyici maddeler embriyo gelişimini destekliyor. Ayrıca ortamda oluşan antioksidaniar embriyo için zararlı olabilecek artıkları embriyo çevresinden uzaklaştırıyor. Rahim içi dokusunun, regl döneminin 21. günü alınması çok önemidir. Tüp bebek uygulaması bu dokuların alınması ve geliştirilmesinin ardından başlıyor.

Başarı oranı

Tüp bebek denemeleri birkaç kez başarısızlıkla sonuçlanmış çiftlerde kullanılır. Tüm yaş gruplarına aşağı yukarı yüzde 40 oranında hamilelik şansı verilir. Yöntemin hiçbir yan etkisi yoktur. Yasal olan yapay rahim uygulaması dünyanın sayılı merkezlerinde kullanılır.

HLA-G5 uygulaması

HLA-G5, embriyolar tarafından salgılanan ve embriyonun anne rahmine tutunmasında önemli rolü olduğu düşünülen bir proteindir. Normalde vücudun bebeği yabancı bir madde gibi algılamaması, yani bebeğin 9. ayını anne rahminde geçirebilmesi için bu proteine ihtiyaç vardır, işte bu uygulamada en fazla bu proteini salgılayan embriyo seçilerek anne rahmine transfer edilir, iyi kaliteli 6-7 embriyo gelişmesine rağmen, tekrarlayan tüp bebek başarısızlığına uğramış çiftlerde bu metodun kullanılması tavsiye edilir. Bu metodun embriyolar ve doğacak bebek açısından hiçbir tehlikesi yoktur.

Başarı oranı
En az 1 adet yüksek oranda HLA-G5 üreten embriyo belirlenmişse başarı oranı yüzde 70′lere kadar çıkar.

Uzman Hekimin Görüşü :

“PGT Preimplantasyon Genetik Tanı  dezavantajları fazla olan bir yöntemdir”

“Çocuk sahibi olamayan bir çifte Preimplantasyon Genetik Tanı (PGT) uygulamasının yapılabilmesi için elde edilen embriyo sayısının en az beş tane olması önerilir” diye belirten uzman hekimi, sözlerine şöyle devam ediyor: “PGT yapılabilmesi için her embriyodan alınan hücreler, alındıktan sonra sağlıklı embriyo elde etme şansı artırır. Ayrıca genetik sonuçları normal gelen embriyoların bir bölümü laboratuarda geçen zamanda hayatta kalamayabilir. İşlemin diğer bir dezavantajı, oldukça pahalı olmasıdır. Bu nedenle ailesel genetik araştırma için değil de tekrarlayan tüp bebek başarısızlıklarında beşten az embriyo ile hamilelik şansı varken PGT için işlem gören bu embriyolar kaybedilebilir ve çiftin şansı hiç kalmayabilir.

Biyolojik ortamlar haricinde labarutuvar ortamları içinde çiftin her ikisine ait üreme hücreleri elde edildiğinde vücut dışı koşullarda döllenme işlemi gerçekleştirilir. Labarutuvar ortamında gerçekleştirilen üreme işlemi 2 gün bekletildikten sonra elde edilen yumurtaların yarısı kadarından döllenme oluşmaktadır.

Tüp Bebek

Bu oluşumu tamamlamış döllenmiş yumurtalara Cenin(embriyo) olarak anne adayı rahmine yerleştirilir. Embriyolar anne adayı rahim içerisinde yerleştirildikten sonra gebelik oluşumu için sonuç beklenir. Bu işlemi uygulayan çiftlerin %50’sinde olumlu sonuç alınmaktadır. Bu %50’lik dilimin %10’luk kısmı ise bebek düşükleri ile sonlanmaktadır. Yani sonuç olarak tüp bebek uygulamada ki çiftlerin %40’ı başarılı sonuç alabilmektedir. Bu oranlar gelişen teknoloji ile birçok uygulama sayesinde %70 ve %80’e çıkabilmektedir.