Sağlıklı Spremler İçin…
Tüp bebek tedavisinde erkek kısırlığı düşünülürse sağlıklı spermlerin önemi anlaşılmış olur.
Sağlıklı spermler için;
• Sigara ve alkol gibi sperm kalitesini bozan etkenlerin kullanımından uzak durun.
• Sauna gibi sıcak ortamlarda sık sık bulunmak, testisteri ve spermleri olumsuz yönde etkiliyor. Dolayısıyla aşırı sıcak ortamlardan kaçının.
• Sürekli oturmanız gereken bir işiniz varsa slip tarzı çok sıkı iç çamaşırlar yerine, boxer şeklinde testisleri sıkıştırıp ısıyı bozmayacak çamaşırlar giyin.
•Hormonlu besinleri tüketmemeye özen gösterin.
Erkek kısırlığında sperm sayısı azlığında, örneğin mililitrede 5 milyondan az spermi olan erkeklerde, Y kromozomundaki silinme oranı yüzde 15 civarındayken bu oran azoospermlerde, yani menide hiç sperm çıkmayan grupta yüzde 20 civarında seyrediyor. Menisinde sperm bulunmayan hastalarda Y kromozomundaki silinmelere bakılarak testiste sperm bulunup bulunmayacağı öngörülebiliyor. Örneğin AZFc bölgesinde silinme olan hastalarda testiste sperm bulma İhtimali yüzde 50- 75 iken AZFb bölgesinde tam olarak silinme olması durumunda testiste sperm bulma ihtimali O.Y kromozomu uzun kolundaki delesyonları saptamak için multipleks PCR yöntemi kullanılıyor.
Uzmanımız, bu bilgiler ışığında tüp bebek uygulaması sırasında testisten sperm elde etmeden önce hastayla sperm bulma ihtimalinin birlikte değerlendirildiğini belirterek, “Bu test sayesinde hastanın tedaviden beklentisi doğru bir şekilde yönlendirilmiş oluyor. Y kromozom mikrodelesyonu bulunan hastalar bu genetik yapı bozukluğunu doğacak erkek çocuklarına da aktarablilyor ve bu çocuklar da ileride infertilite oluyor. Dolayısıyla bu genetik anomalinin tanınması çok önemli.”
Sonuç olarak Y kromozom analizi, menisinde sperm çıkmayan veya meni sayısı 5 milyondan az olan hastalarda mikroenjeksiyon öncesi öneriliyor.
Kistik fibrozise ait gen tayini:
Doğumsal olarak testisten sperm taşıyan kanalların iki taraflı yokluğu ile kistik flbrozis hastalığı arasında güçlü bir ilişki var. Bu nedenle doğumsal olarak testisten sprem taşıyan kanalların İki taraflı yokluğu durumunda hastaların çocuk sahibi olmadan önce bu genin mutasyonları yönünden değerlendirilmesi gerekiyor Uzmanımıza göre bu hastaların partnerleri yüzde 4 oranında taşıyıcı olabilecekleri için doğacak çocukların ölümcül bir kalıtsal hastalık olan kistik fibrozise yakalanmamaları adına mutlaka genetik açıdan incelenmesi gerekiyor. Genlerde sorun saptandığı takdirde, embriyoya sağlıklı genler transfer ediliyor.
Kök hücre tedavisi
Uzmanımız, kök hücre tedavisinin tıpta her alanda olduğu gibi androlojide de yerini aldığını söylüyor. Kök hücreler uzun bir süre bölünebilmeleri, kendilerini yenileyebilmeleri, özelleşmemiş olmaları ve herhangi bir hücreye dönüşebilmeleri yetenekleri ile eşsizler. Embriyonik veya erişkin tipte olan kök hücreleri klonlama, doku yerine koyma ve tedavi amacıyla kullanılabiliyorlar. Embriyonik kök hücreler androlojide de üremeye yönelik olarak da kullanılmaya çalışılıyor. Sperm kök hücreleri kendini yenileyen popülasyonları ve genetik olarak bir sonraki jenerasyona geçmeleri ile var olan tek erişkin kök hücresi. 1994-96 yıllarında farelerde sperm kök hücrelerinin nakli yapıldı. Bu da, kanser nedeniyle kemoterapi gören hastalarda kendi hücrelerinin kemoterapi öncesi alınıp tedavi sonrası geri transferi ile üreme kapasitesinin korunması ihtimalini doğurdu. Bu konulardaki çalışmalar henüz emekleme aşamasında olsa da büyük gelecek vaat ediyor. Günümüzde artık kanser nedeniyle tedavi görecek hastalarda gelecekte olacak bilimsel gelişmeler göz önüne alınarak testiküler dokunun dondurularak saklanması önerilmeye başlandı. Henüz deneysel aşamada olan kök hücre çalışmalarından başarılı sonuç elde edilirse, yakın bir gelecekte hiç spermi olmayan erkekler de çocuk sahibi olabilecek ve böylelikle kısırlık tarihe karışacak!